Sevgili oğlunuzu veya kızınızı gece yarısından sonra, son dakikada, yüzünde endişe ifadesiyle ödevini yaparken hiç yakaladınız mı? Ya da «Yarın yaparım!» sözü size tanıdık geliyor mu? Öyleyse, çocuğunuzun ERTELEME (prokrastinasyon) kurbanı olduğunu söyleyebiliriz!

Evdeki işlerini erteleyen çocuklar, büyük olasılıkla okulda da, ders çalışmada da aynısını yapıyor ve belki birkaç yıl sonra iş hayatında da aynısını yapacaklar. Onların mazeretlerine inanmak duygusal bir tercih olabilir, ancak uzun vadede sevdiğiniz kişi erteleme yüzünden kendini yıpratabilir. Artık «ebeveynlik kartını» oynama zamanı gelmedi mi?

Burada, bir veli olarak bu çocuklara nasıl yardımcı olabileceğinize dair bir anlayış sunuyoruz.

Ertelemeyi Tanımak

Başlamadan önce, ertelemenin tanımını ve ne anlama geldiğini bilmelisiniz.

Şu senaryoyu düşünün: çocuğunuz ödevden kaçınmak için karın ağrısından bahsediyorsa, bazı durumlarda gerçekten ağrısı olabilir ve sadece bahane uydurmuyor olabilir. Bu nedenle, çocukların ne zaman rol yaptığını ve ne zaman geçerli nedenlerle görevlerini ertelediğini belirlemek son derece önemlidir. Sonuçta, aşırı titiz bir ebeveyn olmak istemezsiniz.

Benzer şekilde, çocuğunuzun gerçekten erteleme yapıp yapmadığını fark etmek de önemlidir. Erteleme kalıplarına göre öğrenciler iki farklı kategoriye ayrılır. Birincisi, işleri son dakikaya bırakan ama yine de zamanında bitirebilenler. Bu gençler son dakikaya kadar neredeyse hiç işe koyulmasalar da, bir şekilde sorumluluklarını yerine getirecek irade gücünden yoksundurlar.

İkincisi, görevi istendiği gibi tamamlamasalar da bunu önemsemeyen çocuklardır. Genellikle her işi yarım bırakırlar. Ancak çocuğunuzun hangi kategoriye ait olduğunu belirledikten sonra bir sonraki adımı atabilirsiniz.

Çocuklarda Ertelemenin NEDEN Son Verilmesi Gerektiğini Anlamak

«Büyüyünce bu alışkanlıktan kurtulur» ya da «5 yaşındaki kızımın kariyeri ödevini ne zaman yaptığına bağlı değil» gibi düşünceler bir noktada aklınıza gelebilir. Ama gerçekte, birçok şey çocuğunuzun ders çalışmaya olan samimiyetsizliği, görevleri ertelemesi ve son dakikada yetişmek için aşırı hareketliliğiyle iç içe geçmiştir.

• Kötü Akademik Performans

  Söylemeye gerek yok, erteleme kötü akademik performansa yol açabilir. Sadece ders kitabı ve uygulamalı çalışmaları tamamlamayan öğrenciler için değil, aynı zamanda zaman daraldığında son notu yakalamak için acele edenler için de geçerlidir. Bu ikinci gruptakiler öğrenmelerinde hatalar yapma ve dolayısıyla hak ettikleri notu alamama eğilimindedir.

• Liderlik Eksikliği

  İşleri erteleyen çocuklar sonunda liderlik ve ekip çalışması niteliklerinden yoksun kalacaklardır. Kendi ödevi için son dakikaya kadar hazırlanan bir öğrencinin başkalarından oluşan bir grubu yönetmesi kesinlikle mümkün değildir. Yetişkin olduklarında bir grupta çalışırken kendi iş yüklerini başkasına yükleyebilirler bile.

• Yıkılan Özgüven

  İşleri sonraya bırakma alışkanlığı, gençlerin, özellikle de ergenlerin özsaygısında önemli bir düşüşe yol açar. Genellikle belirli görevleri yerine getirme yeteneklerinin olmadığını hissederler; oysa yapamadıklarının tek nedeni erteleme yapmalarıdır. Bazen kendilerine «Bende bir sorun olmalı» derler.

Güven eksikliği ve öz analiz, sadece işten kaçmaya devam ettikleri ve her geçen gün daha da kırıldıkları sonsuz bir döngüye yol açar.

• Kariyer Tehlikede

  Gençler hayat ve kariyer hedeflerine asla ulaşamayacaklar. Ya bir noktada pes edecekler ya da yeterince sıkı çalışmayacaklar. Büyüdükçe, her görevi erteleyen çocuklar birçok fırsatı kaçıracaklar.

Diyelim ki 60 saniyede olabildiğince çok para toplamanız gereken bir oyundasınız. İlk parayı 59. saniyede alıyorsunuz. Kaç parayı kaçırdığınızı hayal edebiliyor musunuz?

Şimdi çocuğunuzun verilen işi ancak zaman bitiş çizgisine ulaştığında tamamladığını hayal edin. Eğer işi erken bitirseydi, diğer fırsatların avantajı tüm o süre boyunca kullanılabilirdi. Aynı şey gelecekteki kariyerleri için de geçerlidir; ihmal, birçok fırsatın kaybedilmesine yol açabilir.

• Stres ve Depresyon

  Bir ödevi tek gecede bitirmek ya da sınavdan hemen önce ezberlemek veya benzer bir olay, çocuğun beyni üzerinde çok fazla baskı oluşturur. Bu sadece derslerle başa çıkmayı zorlaştırmakla kalmaz, aynı zamanda strese de yol açar.

Yetersiz performanstan kaynaklanan hayal kırıklığı, gerginlik ve muazzam baskı, yetişkinlikte depresyona bile yol açabilir.

• Kopya Çekebilirler!

  Bir kez çaresizliğe ve kendi yeteneklerine dair belirsizliğe düştüklerinde, çocuklar başarı arayışında yanlış yolu seçebilirler. Bu en sık 11-18 yaş arası çocuklarda görülür. Düzenli olarak bir sınavı etik dışı yollarla geçmeye yönelebilirler.

Bu özellik zamanla büyüdükçe kişiliklerine entegre olur. Gelecekte iş yerlerinde bile dürüst olmayan kısa yollara başvurabilirler.

Genel olarak, çocukluk, erteleme ile ilgili alışkanlıkların kalıcı olarak yerleşmesini önlemek için en iyi zamandır. Okuldan veya başka bir kurumdan önce, çocuklarını doğru yola yönlendirebilecek tek kişi ebeveyndir.

Erteleme: Nasıl Durdurulur?

Neyle Karşı Karşıya Olduğunuzu Bilin

Çocuklarınız erteleme yaparken onları tembel olmakla karıştırmayın. Daha derine inin — çocuğunuzda bu eğilimi tetikleyen nedeni bulun. Bazen aşırı sakar olmak ciddi bozukluklar anlamına gelebilir. Konuyu sıkıcı mı yoksa çok mu zor buluyorlar? Yoksa son dakikada bitirebileceklerinden emin mi oldukları için mi? Belki de sadece ders çalışmak oyunlar kadar eğlenceli değil?

«İstemiyorum» ile «Yapabileceğimi sanmıyorum» arasındaki farkı belirtmek gereklidir. Çoğu çocuk için okuma, odayı temizlemek kadar sıkıcı ve eğlencesiz görünebilir. Bu durumda, eğitimin mevcut veya gelecekteki hedefleri için önemini çocuğunuzla konuşmak çok önemlidir. Öte yandan, çocuğunuz dilbilgisinin nasıl işlediğini anlamakta ya da belirli matematik problemlerini çözmekte zorlanıyor olabilir. O zaman çocuğunuzun ihtiyaç duyduğu koça dönüşme zamanıdır. Bazen gençler bir şeyde iyi olsalar bile, bir görevi bitirmenin ne kadar süreceğini hafife alırlar. Böylece onu sonraya bırakırlar. Bu durumda, çocuklara zamanın değerini, disiplini ve zamanlarını nasıl organize edebileceklerini öğretmeniz gerekir.

Eylemleriniz küçüğünüzün davranışına değil, belirli bir davranışın arkasındaki nedenlere bağlıdır. Bu yüzden çocuğunuzu anlamak önemlidir.

Daha Aydınlık Taraf

Çocuklarınızın kendileri hakkında motive olmuş hissetmelerini sağlayın, olumsuz değil. Geçmişteki ertelemeyi bırakın ve onlara öz-şefkati öğretin. Çocuklarınıza neyi yanlış yaptıklarını sormak yerine, onları neyin gururlandırabileceğini sorun. Bu, çocuklarda olumluluk duygusu geliştirir ve aynı zamanda bir şeyler başarma konusunda güven yaratır.

Bir örnek olarak şunu ele alalım: diyelim ki her gece çocuğunuza yaptığı tüm kötü şeyler hakkında bir not yazmasını söylüyorsunuz. Bu onlarda farkındalık duygusu geliştirebilir, ancak onları motive etmez. Aksine, yeterince iyi olmadıklarını düşünebilirler.

Buna karşılık, gün içinde yapılan iyi şeyleri yazmayı öğretirseniz, bu onları o belirli eylemleri tekrarlamaya teşvik eder ve her gün listeyi daha da uzatmalarını sağlar! Aynı zamanda kendileri hakkında yapıcı hissetmelerini sağlar. Aynısı akademik çalışmalar için de geçerlidir: ne kadar olumlu olurlarsa, görevi tamamlama motivasyonları o kadar artar.

Adım Adım

Çocuğunuza bir günde yürümeyi öğretebilir miydiniz, yoksa denediniz mi? Hayır, değil mi? Önce emeklemeyi öğrenirler, sonra yavaşça ayağa kalkarlar, yürümeyi dener ve başarısız olurlar, sonra bebek adımları gelir. Benzer şekilde, ders çalışma söz konusu olduğunda her şeyi bir kerede kavrayamazlar. Çocuğunuza tüm ödevi tek seferde yapmamanın NORMAL olduğunu söyleyin. Azar azar yapmak, azar azar öğrenmek ve görevi parçalara ayırmak, konuyu küçüğünüz için daha anlaşılır kılmakla kalmaz, aynı zamanda ders çalışmayı çok daha az sıkıcı hale getirir!

Görevi daha küçük parçalara bölerseniz, tamamlanması çok daha uzun süreceği için çocuklara zaman yönetimini öğretemeyeceğinizi düşünebilirsiniz. Bir gence on sayfalık bir ödevi bir saatte yazmasını söylediğinizi hayal edin. Sinirli bir yüz ve ilgisiz bir cevap hayal etmek o kadar da zor değil, değil mi?

Alternatif olarak, onlara «sadece 10 dakikada iki sayfa yaz» derseniz, o kadar ilgisiz olmayacaklardır. Şaşırtıcı bir şekilde, ikincisi ödevi tamamlamak için daha da az zaman gerektirecektir. Aslında, işin her bir bölümü için son tarihler belirleyerek, belirli bölümlere zaman ayırmaları için onları eğitiyorsunuz. Böylece sorumluluklar arasında öncelik vermeyi ve aralarında zaman dağıtmayı öğrenebilirler.

Arkadaş Olun

Çocuğunuzla zaman geçirin. Sadece derslerini değil, diğer ilgi alanlarını da kontrol edin. Çoğu zaman ebeveyne karşı aşırı korku, çocuğu eğitim de dahil olmak üzere birçok şeye karşı kayıtsız bırakır.

Çocuklara ders çalışmanın istedikleri ayrıcalığı vereceğini hissettirmek işe yarayabilir, ancak bu ders çalışmaya veya sıkı çalışmaya karşı bir coşku yaratmaz. «Ödevini bitirdikten sonra oyun oynayabilirsin» gibi ödüller yerine, bunu «hadi ödevini yapalım, sonra birlikte oynayalım» haline getirin.

Hikaye anlatma yöntemini kullanmak da bu durumda çok yardımcı olabilir.

Değiştirilmesi Gereken Şeyler

Bir Mola Ver, Teknoloji!

Tabletler, cep telefonları, dizüstü bilgisayarlar, televizyon, bebeğinizi oyalamanız gerektiğinde mükemmel kurtarıcılar olmuş olmalı. Cihazda akılda kalıcı bir nakaratı veya en sevdiğiniz tekerlemeyi çalıp bebeğin ağlamasını durdurabildiğiniz o güzel eski günler. Ne yazık ki, bu tür elektronik cihazlara bağımlılık, çocukların erteleme yapmasının ana nedenlerinden biridir. Oyunlar, şarkılar, videolar, şüphesiz okuma ve yazmadan çok daha çekicidir. İstatistiklere göre, cep telefonu ve tablet kullanan çocukların %22’si aile, arkadaş veya okul ödevleriyle daha az zaman geçiriyor.

Bu nedenle, bir ebeveyn olarak, gençlerin küçük yaştan itibaren elektronik cihazlara sürekli erişimini yasaklamalısınız. Çocuklar tarafından teknoloji kullanımının tamamen kısıtlanması tercih edilmez, çünkü onlardan öğrenebilecekleri çok çeşitli şeyler vardır. Ancak, amaç bunu bir alışkanlık haline getirmek ya da çocuğunuzu ona bağımlı hale getirmek değildir. Bu cihazları günde sadece sınırlı bir süre için erişilebilir hale getirin.

Eğer çocuğunuz sizi dinlemiyor ve cihazı çok sık kullanıyorsa, biraz katılık faydalı olabilir.

«Kahramanca» Bir Final

Farklı yaşlardaki çocuklar genellikle sınırda yaşamayı severler. Kriz anındaki adrenalin patlaması, onları harekete geçirmenin tek yoludur. Genellikle projeyi son dakikada tamamlayacaklarından emindirler. Bu yüzden görevi erkenden bitirme ihtiyacı duymazlar.

Ancak bu, fark etmedikleri büyük bir risktir. Tavşan ve kaplumbağa masalını hiç duydunuz mu? Aynen öyle! Yarı zaman dinlendikten sonra bile son dakikada kazanma konusundaki aşırı özgüven, tavşanın onun için pasta kadar kolay olan bir meydan okumayı kaybetmesine neden olur.

Bu, çocuklarınızı hazırlamanız gereken ders. Çocuğunuzun ödevi teslim etmesinden hemen önceki gün bir misafir davet edebilirsiniz. Ya da çocuk okuldan önceki gece kendini kötü hissedebilir. Bu gerçeğin yanı sıra ders çalışmayı erken bitirmenin asla erken olmadığı gerçeğinin farkındalığı çok önemlidir.

Ancak tartışmalar çoğu zaman çok sayıda çocuk üzerinde etkili olmayabilir. Eğer öyleyse, akıllıca bir hamle kendi «sahte» son tarihlerinizi belirlemek olabilir. Örneğin, proje Salı günü teslim edilecekse, çocuğunuza Pazartesi günü aile zamanınız olacağını ve bunu Pazartesi’ye kadar yapması gerektiğini söyleyin. Böylece, onları motive eden bir «meydan okuma» ile karşılaşırlar ve son dakikada acele etmemeyi de öğrenirler. Bu uygulama zamanla, önceden çalışmanın avantajlarını takdir etmelerine yardımcı olacaktır.

Elveda, Gerçekçi Olmayan Beklentiler

Çocuğunuzun sınırlarını anlayın. Her şeyin ustası olmasını beklemeyin!

Çocuğunuzun muhtemelen istemediği halde sınıfın en iyisi olmasını bekleyemezsiniz. İstikrarlı bir akademik sonuca sahip bir öğrenciden olağanüstü iyi performans bekleyebilirsiniz. Ancak zaten ödevini zamanında bitirmekte zorlanan birinin eve olağanüstü bir sonuç getirmesini bekleyemezsiniz. Bu yüzden önemli olanın notlar değil çaba olduğundan emin olun.

Sonuçta, beklentileriniz çocuklarınızı başarmaya teşvik etmeli, kendi gözlerinde onları hayal kırıklığına uğratmamalıdır.

Alan Önemlidir

Çocuklarınızdan sürekli istediğiniz gibi davranmalarını istemek onlar için sinir bozucu olabilir. Bu, ertelemelerinin bir başka nedeni olabilir. Onları yollarını düzeltmeye ve işleri zamanında yapmayı öğrenmeye yönlendirebilirsiniz, ancak bunu istediğiniz zaman yapmaya zorlayamazsınız. Onlara ilham verebilir, destekleyebilir ve motive edebilirsiniz, ancak emredemezsiniz. Emretmek sadece onları sizden uzaklaştıracaktır. Bunu onlar için düzenledikten sonra, işleri halletmek için kendi alanlarına ihtiyaçları vardır.

Her gün okuldan eve döner dönmez gencinizin ve genç kızınızın kitaplarını açıp her akademik alıştırmayı çözmesini bekleyemezsiniz. Çocuklar üzerinde tonlarca baskı oluşturmak, aslında işleri ters yöne çevirebilir. Sadece ebeveynlere karşı bir hoşnutsuzluk duygusu gelişmekle kalmaz, aynı zamanda aşırı bir senaryoda çocukların eğitim ve kariyer coşkusunu kökünden koparabilir.

Bu Sadece Basit Bir Tembellik mi?

Kronik ertelemenin çoğu vakası daha önce tartışılan nedenlerden kaynaklanır ve ebeveynlerin desteği ve belirli bir tutum değişikliği ile ele alınabilir. Ancak çok az vakada, bir nörogelişimsel bozukluk olan DEHB veya Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuklar söz konusu olabilir.

4-17 yaş arası Amerikalı çocukların %11’i DEHB’ye sahiptir. Bu bozukluk doğrudan çocuklarda ertelemenin yaygınlığıyla bağlantılı olabilir. DEHB için tek bir semptom yoktur; daha ziyade, belirli bir işaretin ne kadar yoğun hale gelebileceğini gözlemleme meselesidir.

Bir çocuk video oyunları dünyasında kaybolduğu için bir projeyi unuttuğunda, sadece eğlenceli olmayan kısmı sonraya bıraktığı söylenebilir. Öte yandan, başka bir aktivite olmadan bile çocuğun dikkatinin dağıldığı veya ders çalışmaya konsantre olmakta zorlandığı açıksa ve huzursuzluk, hiperaktivite, düzensizlik varsa, düşünme zamanıdır. DEHB’li çocuklar akademik olanların yanı sıra diğer sorumluluklarda da unutkan olacaklardır.

Küçüğünüzün semptomlar gösterdiğini ve dikkat gerektirdiğini hissettiğiniz durumlarda, ekstra özen göstermelisiniz. Çocuklukta DEHB tedavi edilemez değildir. Aslında, biraz dikkat ve davranışsal müdahale ile semptomları etkisiz hale getirebilirsiniz. Ancak yetişkinlerde daha belirgin vakalar için ilaç gerekebilir. Disleksili bir çocuk bile birçok durumda ertelemenin kurbanı olabilir.

İyi haber şu ki, çocuklarda merak ve dikkatliliği geliştirmek için birçok fırsatınız var.

Bu durumdaki çocukların ödevlerini unutmasını önlemek, yani ertelemeye son vermek için aşağıdaki adımlar atılabilir.

• Yapmaları Gereken Şeylerin Bir Listesini Yapmak

  Çocuğunuz ödevleri sık sık unutuyorsa, en iyi yol görsel ipuçları kullanmaktır. Okulda hangi ödevlerin verildiğine dair bir not yazmak ve bunu en erişilebilir yerde, örneğin bilgisayar masasında, komodinin üzerinde veya belki buzdolabına yapıştırarak saklamak.

• Zamana Hitap Etmek

  Notlar bırakırken, bunu yapmaları gereken saati de belirtmek işi daha kolay hale getirecektir.

Sabah yapılması gereken ödevin bir kısmı için kahvaltı masasına bir not bırakabilirsiniz. Böylece, yemekten hemen sonra, o kişi işe başlamak için bir hatırlatma alabilir.

• Gerekli Şeyleri Kolayca Erişilebilir Hale Getirmek

  Hazırlanıp görevlerine başlamayı umduktan sonra, bir kalem, kurşun kalem veya silgi bulamayınca stres olacaklardır. Bu da arama sürecinde biraz zaman kaybetmelerine neden olacaktır. Dikkatlerini dağıtmamak için gösterilen tüm çaba boşa gidecektir.

Veli tarafından gerekli tüm şeyleri önceden sağlamak için biraz ekstra çaba gösterilirse, sıkıntı çok daha az olacaktır.

• Gerçek Bir Hatırlatıcı Kullanmak

  Çocuğun ne kadar zaman geçtiği konusunda dikkatinin dağıldığından şüphelendiğinizde alarmlar veya zamanlayıcılar iyi bir seçenek olabilir. Göreve başlamak üzereyken bir zamanlayıcı almanız ve son tarihe göre ayarlamanız yeterlidir. Veya bir proje için 16:00’da çalışmaları gerekiyorsa, alarmı 15:58’e kurun.

DEHB’li çocukların güncel işlerle başa çıkmak için yardıma ihtiyaçları vardır. Çocuklarınıza özellikle dikkat ederek, hiçbir durumun hak ettikleri başarıyı onlardan almasına izin vermediğinizden emin olursunuz.

Kapanış Sözleri

Ebeveynliğin farklı yaklaşımları vardır. Bir ebeveyn için işe yarayan şey, bir başkası için işe yaramayabilir. Bazı veliler için katılık işe yarayabilir. Bazıları çocukla anlayışlı bir ilişki kurmayı tercih eder. Ancak, çocuğunuzun ders çalışmada erteleme yapmasını önlemek söz konusu olduğunda, en temel formülü akılda tutmak, bunu nasıl çözmek istediğinizi her zaman ana hatlarıyla belirlemenize yardımcı olacaktır.

Çocuklarınıza desteğinizi donatın, onlarla bağlantı kurun, olumlu düşünmelerini ve hissetmelerini sağlayın. Aynı zamanda, akademik görevleri ertelemelerine neden olacak belirli aktiviteleri sınırlayın. Beklentilerinizi netleştirmek de gereklidir. Bu, en iyi sonucu elde etmek için tüm hayati unsurları dengelemeleri gerektiği anlamına gelir.

Ancak, ebeveynler çocukların gördüklerinden öğrendiklerini unutmamalıdır. Bu nedenle, onların öğrenebileceği bir ortamı sürdürmek çok önemlidir. Çocuğunuzda küçük yaştan itibaren iyi alışkanlıklar ve düzen geliştirmenin önemi de kaçınılmazdır, çünkü pratik mükemmelleştirir.

Artık çevrimiçi Spelling Bee’ye de katılabilirsiniz! Bugün Spellquiz’deki SBO bölümüne göz atın! Bu Spelling Bee oyunu, 2. sınıf yazım kelimeleri veya 4. sınıf yazım kelimeleri pratiği yapmak için harikadır.

Ayrıca, mevcut beceri seviyenizi anlamak için bu kelime testini deneyin! İngilizce yazımda ustalaşmak için bu yazım testlerini deneyin! Ve yazım kelimelerinin tam listesini kontrol etmeyi unutmayın.